W Polsce dostępnych jest około siedemdziesięciu programów MBA. Na świecie jest ich prawdopodobnie kilkaset. Program MBA to jednak szerokie pojęcie, pod którym rozumiemy specjalistyczne studia zawodowe dla menedżerów. Wszystkie studia MBA powinny być, i zwykle są, zbudowane w oparciu o wystandaryzowany program nauki. Standaryzacja programów MBA pozwala absolwentom legitymować się pewnym poziomem wiedzy menedżerskiej, który jest uniwersalnych w skali świata. Oczywiście programy MBA nie są sobie równe, ale absolwent MBA jest podobnie postrzegany przez pracodawców w skali kraju, regionu, świata.
Programy MBA nie są jednak jednorodne i dzielą się one na różne rodzaje i formy studiowania. Choć na świecie istnieje szeroka gama studiów MBA, to w Polsce dostępne są tylko trzy rodzaje: executive MBA, studia MBA, specjalistyczne MBA.
Programy Executive MBA
Executive MBA są przeznaczone dla wyższej kadry kierowniczej przedsiębiorstw, firm oraz innych organizacji komercyjnych i społecznych. Celem studiów jest dalszy rozwój menedżerów i doskonalenie kwalifikacji zawodowych. Programy Executive MBA stworzono z myślą o specjalistach z różnych dziedzin, którzy piastują stanowiska kierownicze i mają na celu doskonalenie zdolności menedżerskich i rozwój osobowości.
Studia Executive MBA kładą szczególny nacisk na praktyczne aspekty zarządzania. W wielu wypadkach warunkiem ukończenia Executive MBA jest samodzielne (lub w zespole) wykonanie w pełni profesjonalnego projektu doradczego
Główne cechy Executive MBA:
- skierowany do wyższej kadry kierowniczej;
- wymagany minimalny okres doświadczenia zawodowego (zwykle 3-5 lat);
- skoncentrowany na praktycznych aspektach
- studia prowadzone wyłącznie w trybie zaocznym (weekendowym);
- studia często uzupełniane sesjami wyjazdowymi.
Zalety Executive MBA to:
- oferują bardzo dobrze skonstruowany program złożony z przedmiotów z każdej z dziedzin zarządzania;
- doświadczenie studentów umożliwia naukę od pewnego poziomu, bez konieczności nauki podstaw zarządzania;
- uczęszczanie na studia nie koliduje z pracą zawodową - uczestnicy programów nie są ściśle związani z siedzibą studiów;
- krótszy program umożliwia ukończenie studiów w 3 semestry.
Ograniczenia Executive MBA to:
- studia nie stwarzają, lub stwarzają w bardzo ograniczonym zakresie, możliwość specjalizacji w czasie studiów w określonej dziedzinie,
- brak stypendiów naukowych na studiach Executive MBA, ze względu na fakt, iż wszyscy studenci pracują zawodowo. Finansowanie studiów możliwe jest za pomocą kredytów na preferencyjnych warunkach,
- studia wymagają poświęcenia dużej ilości czasu poza zajęciami
Podsumowując, programy Executive MBA to oferta edukacyjna dla aktywnych menedżerów z kilkuletnim doświadczeniem na stanowisku. Są to studia zorientowane na praktyczne aspekty zarządzania, adresowane do osób ambitnych i dynamicznych, które nie boją się wyzwań do jakich niewątpliwie te studia należą.
Studia MBA i specjalistyczne MBA
Programy MBA są przeznaczone dla młodszych stażem menedżerów. Celem studiów MBA jest przedstawienie ogólnej wiedzy o zarządzaniu osobom, które pracują na stanowiskach menedżerskich, ale nie studiowały zarządzania czy ekonomii. Studia MBA oferują możliwość wąskiej specjalizacji. Spotykane są również specjalistyczne programy MBA (np. MBA dla służby zdrowia, MBA Technologii Informacyjnych). Ze względu na szerszy zakres wiedzy oraz organizację zajęć, studia MBA trwają zwykle 4 semestry.
Ogólnie studia MBA mają łatwiejsze zasady rekrutacji, zwykle nie posiadają wymogów co do stażu pracy czy rodzaju stanowiska na którym kandydat pracuje. Nie wymagają też zdania egzaminów językowych (np. TOEFL) lub kwalifikacyjnych (np. GMAT). Egzaminy na studia MBA to zwykle rozmowa kwalifikacyjna, w której organizatorzy studiów sprawdzają motywację i predyspozycje kandydata na studia.
Główne cechy MBA:
- przeznaczony jest raczej dla młodszej kadry kierowniczej;
- zwykle nie jest wymagane minimalny okres doświadczenia zawodowego;
- skoncentrowany jest na ogólne aspekty zarządzania i ekonomii;
- studia mogą być prowadzone w trybie dziennym lub zaocznym (weekendowym);
- studia oferują możliwość wąskiej specjalizacji.
Zalety MBA:
- oferują program z zakresu ogólnej wiedzy menedżerskiej;
- oferują możliwość specjalizacji;
- studia zaoczne stwarzają możliwość nauki, która nie koliduje z obowiązkami zawodowymi;
- spotykane są studia dzienne, które trwają tylko 2 semestry;
- spotykane są specjalistyczne studia MBA.
Ograniczenia MBA to:
- zwykle brak stypendiów naukowych na studiach MBA, ze względu na fakt, iż wszyscy studenci pracują zawodowo. Finansowanie studiów możliwe jest za pomocą kredytów na preferencyjnych warunkach;
- programy MBA trwają 4 semestry;
- programy koncentrują się na ogólnej wiedzy menedżerskiej, często studia rozpoczynają się podstawami zarządzania.
Pomimo różnic pomiędzy typami programów, wszystkie rodzaje studiów łączy fakt, że są one skierowane dla wąsko sprecyzowanej grupy osób. W programach MBA uczestniczą bowiem osoby, które chcą profesjonalnie zarządzać przedsiębiorstwem i mają predyspozycje do kierowania ludźmi oraz zarządzania projektami. Są to osoby zdolne do szybkiego reagowania w sytuacjach kryzysowych, są wysoko zmotywowane do pracy, chcące się rozwijać i poszerzać swoją wiedzę.
